پسرش گيلان شاه تاج ايالت بر سر نهاد و آن كوهستان در سنهء سبعين و اربعمائه از وى بحسن صباح منتقل گرديد و پس از وى از آن قوم كسى بمرتبهء سلطنت نرسيد و دست قضا بساط رايت ايالت آل وشمگير را درنورديد ( يفعل اللّه ما يشاء و يحكم ما يريد ) ذكر شمهء از احوال شيخ ابو على سينا چون اعلم علماء حكمت انتما شيخ ابو على سينا با قابوس بن وشمگير و سلاطين آل بويه معاصر بود و در ايام دولت آن طبقه بر معارج وزارت و جلالت عروج نمود خامه مشكين شمامه فوايح بعضى از حالات آن حكيم علامه را درين محل بمشام مطالعه‌كنندگان اين اوراق پريشان مىرساند و فضاى اين صفحات را از رشحات سحاب اخبار آن قدوهء علماء و اخيار ناضر و سيراب ميگرداند ( و من اللّه الاعانة و التوفيق ) ارباب تاريخ در مؤلفات خود آورده‌اند كه پدر شيخ ابو على عبد اللّه ابن سينا نام داشت و از عملهء عمال و كفات بلخ بود و در زمان امير نوح بن منصور سامانى ببخارا رفته وزراء امير نوح او را جهة عملى بقريهء افشنه فرستادند و عبد اللّه در آن قريه عورتى ستاره نام به عقد خويش درآورد و شيخ ابو على در شهر صفر ثلاث و سبعين و ثلاث مائه از آن ضعيفه متولد شد و چون مدت پنج سال از عمر شيخ درگذشت پدرش از افشنه ببخارا شتافته ابو على را بمعلمى سپرد و شيخ بواسطهء كمال رشد قوت قابليت در مدت پنج سال علم اصول ادب و قواعد عربيت را كما يجب و ينبغى ضبط نمود آنگاه پيش محمود مساح كه بقالى بود در فن حساب مهارتى تمام داشت علم حساب را مطالعه فرمود و بعد از آن پدر شيخ ابو عبد اللّه الباهلى را كه در سلك حكماى زمان خود منتظم بود به خانه برده ابواب انعام و احسان بر روى وى برگشاد و ابو على منطق و اقليدس و مجسطى ازو كسب كرد و علم فقه نزد اسمعيل الزاهد خواند بعد از آن بمطالعهء علوم طبيعى و الهى مشغول گشته مسائل آن فنون را تحقيق فرموده بعلم طب رغبت نمود و باندك زمانى در آن فن بمرتبه‌اى رسيد كه فوق آن درجه متصور نبود و شيخ ابو على در اوقات تحصيل هرگز شبى تمام بخواب نرفتى و در روز نيز غير از مطالعه بامرى ديگر نپرداختى و در ميان كاغذها و كتب نشستى و در هرمسئله مقدمات قياسى آن را كتابت كردى و شرايط قواعد منطق رعايت نمودى تا معلوم شود كه آن مقدمات منتج است يا عقيم و چون در مسئله متردد گشتى بعد از طهارت به مسجد جامع رفتى و دوگانهء بتخشع بگذاردى و بدعا و استغاثه اشتغال نمودى تا حقيقت آن مسئله بر وى ظاهر شدى و در شبها هرگاه خواب بر وى غلبه كردى يا ضعفى در مزاج احساس فرمودى قدحى شراب آشاميدى و باتفاق مورخين شيخ ابو على در سن هيجده سالگى از تكميل جميع فنون علوم معقول و منقول فراغت يافته بود و در ميدان فصاحت و بلاغت گوى مسابقت از علماء اعصار و فضلاء ادوار مير بود و در بعضى از نسخ معتبره مسطور است كه در آن ولا كه شيخ در بخارا بمطالعه اشتغال داشت امير نوح را مرضى صعب روى نمود و تمامى اطباء از معالجه عاجز گشته چون از شيخ استعلاج كردند باندك زمانى مزاج